ढलौटे फोहोरको बायोचार र Trichoderma afroharzianum सँग मिलेर टमाटरमा हुने जराको रोग नियन्त्रण

दिगो कृषि तर्फको नयाँ कदम
ब्रासिलिया विश्वविद्यालयका वैज्ञानिकहरूले ढलौटे फोहोरबाट बनेको बायोचार (Sewage Sludge Biochar – SSB) र उपयोगी कवक Trichoderma afroharzianum लाई संयोजन गरेर टमाटरमा हुने गम्भीर जराको रोग (Agroathelia rolfsii) नियन्त्रण गर्न सफल भएका छन्।

यो अनुसन्धान Journal of Plant Diseases and Protection (२०२५) मा प्रकाशित भएको हो, जसले दिगो र रासायनिकविहीन रोग नियन्त्रणमा नयाँ दिशा देखाएको छ।

अनुसन्धान कसरी गरियो?
प्रयोगशाला र हरितगृहमा गरिएको अध्ययनमा वैज्ञानिकहरूले विभिन्न उपचारहरू परीक्षण गरे— बायोचार मात्र, Trichoderma मात्र, र दुवैको संयोजन।
नतिजा अनुसार, बायोचार र Trichoderma afroharzianum सँगै प्रयोग गर्दा रोगको कवक Agroathelia rolfsii को वृद्धि ७०% ले घट्यो।

मुख्य निष्कर्षहरू:

रोगजनक कवकको ७०% कमी
जराको सुक्खा तौलमा १३५% वृद्धि
हाँगाको तौलमा २७% वृद्धि

यी परिणामहरूले देखाउँछन् कि बायोचार र Trichoderma सँगै प्रयोग गर्दा बिरुवाले रोगसँग लड्ने क्षमता बढाउँछ र स्वस्थ वृद्धि गर्छ।

किन महत्वपूर्ण छ?
ढलौटे फोहोरबाट बनेको बायोचारले वातावरणमैत्री रूपमा फोहोर पुनःप्रयोग गर्छ र माटोको उर्वरता सुधार गर्छ। जब यसलाई Trichoderma afroharzianum जस्ता उपयोगी जीवसँग मिलाइन्छ, माटोमा रोगजनक कम हुन्छन् र बिरुवा थप सशक्त बन्छन्।

आगामी सम्भावना:
अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार, यो संयोजनलाई खेत स्तरमा प्रयोग गर्न थप परीक्षण आवश्यक छ। भविष्यमा यस विधिलाई टमाटर मात्र नभई अन्य बालीहरूमा पनि विस्तार गर्न सकिने सम्भावना छ।

Reference

de Araujo, A. S., Blum, L. E. B., Andrade, D. V. N., da Silva Júnior, P. B., Lustosa Filho, J. F., & Figueiredo, C. C. de. (2025). Sewage sludge biochar with Trichoderma afroharzianum for control of Agroathelia rolfsii in tomato seedlings. Journal of Plant Diseases and Protection, 132(6), 173. https://doi.org/10.1007/s41348-025-01167-1