चीनको शेन्ङयाङ कृषि विश्वविद्यालयका वैज्ञानिक टोलीले हान्फु स्याउमा हुने Cytospora mali जन्य भल्सा क्यान्कर (Valsa Canker) नियन्त्रणका लागि नयाँ र दिगो जैविक उपाय विकास गरेको छ। यो अध्ययन Annals of Microbiology (2025) मा प्रकाशित भएको हो।
भल्सा क्यान्कर विश्वभर स्याउ उत्पादनमा गम्भीर समस्या बन्दै गएको रोग हो, जसले रूखका हाँगाहरू सडाउँछ र बिरुवाको शक्ति घटाउँछ। परम्परागत रूपमा प्रयोग गरिने रासायनिक फङ्गिसाइडहरूले वातावरणीय प्रदूषण र रोगजनक प्रतिरोध जस्ता समस्या ल्याएका छन्।
यस चुनौतीको समाधानका लागि, अनुसन्धानकर्ताहरूले शिनजियाङको जङ्गली फल वनको माटोबाट १२३ वटा Bacillus ब्याक्टेरिया पृथक् गरे र तिनमध्ये उत्कृष्ट तीन प्रजाति छनोट गरे —
- Bacillus subtilis Bsu181
- Bacillus licheniformis Bli279
- Bacillus amyloliquefaciens Bam190
यी तीन प्रजातिको समान अनुपातमा तयार गरिएको “संयुक्त ब्यासिलस एजेन्ट” ले ७५–९८% रोग नियन्त्रण दर देखायो र रोगजनक फङ्गसको वृद्धि रोक्ने, बिरुवाको प्रतिरक्षा प्रणाली सक्रिय गर्ने, र माटोको सूक्ष्मजीव विविधता सुधार्ने बहु–मार्गीय प्रभाव प्रदर्शन गर्यो।
मुख्य परिणामहरू:
- प्रत्यक्ष रोग नियन्त्रण: C. mali को वृद्धि ९७% सम्म रोकियो र फङ्गल माइसेलियम विकृत भयो।
- बिरुवा प्रतिरक्षा वृद्धि: POD र PPO जस्ता एन्जाइमहरूको सक्रियता बढ्यो र PR1 र PR4 जीनको अभिव्यक्ति ४.७ गुणा सम्म बढ्यो।
- वृद्धि प्रवर्द्धन: पातका स्टोमाटा ०.४१४ µm सम्म खुला हुँदै प्रकाश संश्लेषण दरमा उल्लेखनीय सुधार।
- माटो सूक्ष्मजीव सुधार: लाभदायक फङ्गस (Mortierella, Chaetomium) र ब्याक्टेरिया (Sphingomonas) को वृद्धि, हानिकारक Penicillium र Cladophialophora को कमी।
यो अनुसन्धानले प्रमाणित गरेको छ कि सावधानीपूर्वक तयार गरिएको ब्यासिलस संयोजनले हान्फु स्याउमा भल्सा क्यान्कर नियन्त्रण मात्र होइन, सम्पूर्ण बगैँचाको स्वास्थ्य र उत्पादनशीलता पनि बढाउँछ।
यी नतिजाहरूले रासायनिक फङ्गिसाइडको विकल्पका रूपमा हरित र दिगो जैविक प्रविधिको नयाँ मार्ग खोलेको छ — जसले भविष्यमा व्यावसायिक जैविक मल र जैविक फङ्गिसाइड विकासमा ठोस आधार प्रदान गर्नेछ।
Reference
Yang, Y., Tian, Z., Kong, N., Zhang, H., Han, J., Yu, J., Ma, Y., & Liu, Z. (2025). Compound Bacillus agents inhibit Cytospora mali-induced valsa canker in Hanfu apple trees through multiple pathways. Annals of Microbiology, 75(1), 30. https://doi.org/10.1186/s13213-025-01821-x






